FARKINDA MISINIZ?
YILKI ATLARI YAŞAM MÜCADELESİ VERİYOR.
Toplum olarak sokaktaki kedi ve köpekler için güçlü bir farkındalığa sahibiz. Ancak kırsal bölgelerde kendi başlarına hayatta kalmaya çalışan Yılkı atları genellikle göz ardı ediliyor.
Türkiye Binicilik Vakfı olarak bu çalışmayı bir bağış kampanyası değil, kalıcı bir toplumsal farkındalık projesi olarak yürütüyoruz. Amacımız; zorlu iklim koşulları ve beslenme yetersizliği gibi nedenlerle yaşam mücadelesi veren Yılkı atlarına dikkat çekmektir. Bu atların anlık yardımlardan ziyade; sağlık kontrollerinin yapılabileceği, kayıt altına alınarak izlenebileceği ve doğal denge içinde korunabileceği sürdürülebilir bir sisteme ihtiyacı vardır.
Hakkımızda
IGEQ üyesi vakfımız, Türkiye'de binicilik faaliyetlerinin uluslararası standartlarda gelişimini desteklemek, tarihi atçılık kültürümüzü yaşatmak ve at refahını en üst düzeyde sağlamak amacıyla faaliyet gösteren bir sivil toplum kuruluşudur. Çalışmalarımızı, kamu yararı gözeterek ve kurumsal bir disiplinle yürütmekteyiz.
YILKI ATI NEDİR?
Yılkı atları, belirli bir at ırkını veya cinsini ifade etmez. Geçmişte tarım, ulaşım ve taşıma gibi alanlarda insanlara hizmet etmiş; ancak ekonomik nedenler, makineleşme veya kış aylarında bakım maliyetlerinden tasarruf etmek amacıyla doğaya salınmış evcil atların zamanla yabanileşmiş soyudur.
Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde nesiller boyunca doğada kendi başlarına üreyen bu atlar, zorlu iklim ve coğrafi koşullara uyum sağlamaya çalışarak sürüler halinde yaşamaktadırlar. Ancak sanılanın aksine, tamamen vahşi bir doğaya ait değillerdir. Evcil kökenleri nedeniyle doğanın sert yüzüyle başa çıkmakta zorlanırlar ve hayatta kalabilmek için dolaylı da olsa insan gözetimine, sağlık takibine ve koruma politikalarına ihtiyaç duyarlar.
Kontrolsüz Popülasyonun Yarattığı Riskler:
Sağlık, Güvenlik ve Sektörel Kriz
Atlar İçin Yaşam Mücadelesi ve Sağlık Sorunları
Sert kış aylarında doğal ortamda yeterli besin bulamayan atlar, açlık ve yetersiz beslenme ile karşı karşıya kalmaktadır. Düzenli veteriner hekim kontrolü ve aşılama yapılmadığı için hastalık riski yüksektir; bu durum sürülerin toplu olarak zarar görmesine yol açmaktadır.
Tarım Arazilerine ve Meralara Yönelik Tehditler
Doğada yiyecek bulamayan at sürüleri, hayatta kalabilmek için köylere ve tarım arazilerine inmek zorunda kalmaktadır. Bu kontrolsüz arayış, çiftçilerin ekinlerine zarar vermekte ve yerel halk ile atları karşı karşıya getirmektedir. Ayrıca kontrolsüz üremeleri popülasyonlarındaki hızlı artışı tetiklemekte ve otladıkları meraların yokolmasına sebep olmaktadır.
Trafik ve Can Güvenliği Riski
Otoyol ve şehirlerarası güzergahlara inen atlar, özellikle gece saatlerinde ciddi trafik kazalarına sebep olmaktadır. Bu durum hem atların hayatını kaybetmesine hem de vatandaşların can ve mal güvenliğinin doğrudan tehlikeye girmesine neden olmaktadır.
Salgın Hastalık Riski ve Uluslararası İzolasyon (Ruam Krizi)
Doğada kontrolsüzce çoğalan ve sağlık taramasından geçmeyen atlar, Ruam gibi son derece bulaşıcı ve ölümcül hastalıkların yayılmasını tetikleyen ana faktörlerden biridir. Ülkemizde yaşanan ruam vakaları nedeniyle Avrupa Birliği, 28 Nisan 2020 tarihinde yayımladığı 2020/581 Sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile Türkiye'den AB'ye spor atı çıkışına ağır karantina şartları getirmiştir.
Olimpiyat Kotalarına Etkisi
Binicilik disiplinlerinde Olimpiyat kotası elde edebilmek ve asgari yeterlilik şartlarını (MER - Minimum Eligibility Requirements) sağlayabilmek için, at ve binici ikilisinin Uluslararası Binicilik Federasyonu (FEI) takviminde yer alan ve büyük çoğunluğu Avrupa'da düzenlenen sıralama müsabakalarına düzenli olarak katılarak puan toplaması zorunludur. Ancak uygulanan ağır karantina prosedürleri, bu süreci imkansız hale getirmektedir. Üst düzey bir spor atının yarışma formunu koruyabilmesi için kesintisiz antrenman ve kondisyon döngüsüne ihtiyacı vardır. Gümrük kapılarında ve karantina istasyonlarında kaybedilen uzun süreler, atın atletik performansını ve kas yapısını doğrudan geriletmektedir. Sporcularımız, atlarının sağlığını ve formunu riske atmamak ile Olimpiyat kotalarından vazgeçmek arasında bırakılmaktadır. Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) ve AB normlarına göre ülkemizin yeniden "hastalıktan ari" statüsüne kavuşabilmesi için tüm tek tırnaklı popülasyonunun kayıt altında olması şarttır. Sahadaki devasa Yılkı popülasyonu kontrol altına alınıp hastalık riski sıfırlanmadan, uluslararası arenadaki bu ambargonun aşılması ve Türk biniciliğinin Olimpiyat hedeflerine ulaşması mümkün görünmemektedir.
Çözüm,
Milli Kazanımlar ve Kaynak Yönetimi
Çözüm ve Kazanımlar
Yılkı atı popülasyonunun Türkiye Binicilik Vakfı elçiliğinde, bilimsel yöntemlerle kayıt altına alınması ve yönetilmesi, ülkemize çok boyutlu kazanımlar sağlayacaktır:
-
Hayvan Refahı ve Sürdürülebilir Ekoloji: Doğanın zorlu koşullarına terk edilmiş atlar, veteriner hekim denetiminde, düzenli beslenme ve temiz su imkanına kavuşarak sağlıklı bir yaşam döngüsüne sahip olacaktır.
-
Halk Sağlığı ve Güvenliği: Otoyollara inen sürülerin güvenli alanlarda tutulmasıyla ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazalarının önüne geçilecek; tarım alanlarının zarar görmesi engellenecektir.
-
Sportif ve Diplomatik Prestij: Popülasyonun çiplenmesi ve sağlık taramalarının tamamlanmasıyla salgın hastalık riski sıfırlanacak, Türkiye’nin uluslararası binicilik arenasındaki karantina engelleri aşılacak ve sporcularımızın Olimpiyat yürüyüşü güvence altına alınacaktır.
Neye İhtiyacımız Var?
Bu devasa operasyonun hayata geçmesi için anlık yardımlara değil, kurumsal ve sürdürülebilir bir fona ihtiyaç vardır. İhtiyaç duyduğumuz operasyonel bütçe kalemleri şunlardır:
-
Sağlık ve Kimliklendirme: Binlerce at için mikroçip, okuyucu cihazlar, aşılar (özellikle ruam, tetanoz) ve veteriner hekim saha operasyon maliyetleri. (Testler, Mikroçip ve Aşılar Tarım ve Orman Bakanlığı himayelerinde gerçekleşecektir. Tarım ve Orman Bakanlığına Teşekkür ederiz.)
-
Altyapı ve Beslenme: Doğal dokuya zarar vermeyen ekolojik beslenme istasyonları, su yalakları ve kış ayları için tonlarca kaba yem (yonca, yulaf vb.) tedariki.
-
Lojistik: Mobil veteriner klinikleri, saha takip araçları ve at nakil araçlarının (karantina veya tedavi gereken durumlar için) temini ve işletilmesi.
YILKI ATI KORUYUCUSU
OLUN